Engel IB144 Manuale Utente Scaricare il pdf (Pagina 110)

Kleine meedeelingen over boekwerken.

Weldra verschijnt te Gent bij de firma Clemm (H. Engelcke) een paralleluitgave, van

de 15

eeuwsche moraliteit

Elckerlijc

met eene 16

eeuwsche Engelsche vertaling:

Everyman. Prof. Dr. H. Logeman, die deze uitgave bezorgt, meent den

Nederlandschen tekst aan den mystiker Pieter Dorland te kunnen toeschrijven.

Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache

, von Friedrich

Kluge, professor an der Universität Jena. 5

verbesserte Auflage. 1

Lief. Strassburg, Trübner, 1891. - 10 Liefer. à M 1.

In zeven jaar vier maal een onveranderde druk bewijst voor Kluge's Etymologisches

Wörterbuch dat het in een behoefte voorzag. Geen eigenlijk gezegd Etymologicum

bestond ook vóór zijn uitgave.

Deze vijfde is verbeterd; zij is niet alleen op de hoogte van wat de vergelijkende

germaansche en indogermaansche taalstudie heeft te voorschijn gebracht; vele

etymologiën zijn opnieuw nauwkeurig getoetst, en enkele malen leverde dit een

nieuwe uitkomst. Zoo heet ‘bummelen’ (nederl.

bommelen

) in de eerste bewerking:

‘erst nhd., aus ndd. “bummeln”; jungen onomapoietischen Ursprungs’; in deze

herziene: ‘von Adelung, Campe u. Heinsius 1818 noch nicht verzeichnet; wohl eine

junge Neubildung zu dem von Frisch 1741 verzeichneten scherzhaften

Bummelfest

“Fest, woran man viel läutet und welches nicht allgemein gefeiert wird” (“bummeln”

eigtl. = bimmeln).’

Zij is tevens belangrijk uitgebreid: de geschiedenis van het woord wordt geregeld

meegedeeld; uit de voornaamste oudere werken - w.o. wel Junius' Nomenclator

alleen als nederlandsch werk voorkomt, maar niet, zoover mij schijnt, Kiliaen, noch

Plantijn - is aangegeven, wanneer het woord voor het eerst voorkomt, en in welke

vorm en beteekenis; men vergelijke eens ‘Aar’ in de eerste en in dezen druk.

Dan zijn de woorden, in jonger tijd aan den vreemde ontleend, naast de

middeleeuwsche, opgenomen: een gewenschte en prijzenswaardige verbetering

en uitbreiding, waarover reeds Schmitz Encyclopädie had gesproken (zie Taal en

Letteren, I, 238).

Heeft de geschiedenis van een woord ook zijn belang voor den nederlandschen

taalvorscher

, wat het werk vooral niet minder voor hem als voor den duitscher van

belang maakt, is het aanhalen van talrijke woorden uit de dialecten. Een uitgebreid

en volledig register moge deze opnemen. Immers de ‘Gesammtindex zu Kluges...

Wörterbuch von V.F. Janssen’ is noch volledig, noch nauwkeurig genoeg, en is

aangelegd op den eersten druk.

De redactie der artikelen is kort en beknopt, echter helder en zaakrijk, en niet

overvuld. Elk beschaafde en ontwikkelde kan den inhoud verstaan, zeker bij eenig

naslaan; naar de afkomst van een woord zijn velen nieuwsgierig: dit is een werk dat

hem voorzichtig inlicht; er wordt geregeld gewaarschuwd tegen het bijbrengen en

dooreenhalen van in klank of beteekenis gelijke woorden, die in de taalwetenschap

niet bijeenhooren.

Ten slotte de mededeeling dat de tweede helft van het artikel ‘auf’ te vinden is

1) Bv. dat ‘Adams-appel’, in 1592 het eerst is aangetroffen: deze keelknobbel zou een stuk van

den paradijsappel zijn, volgens het volksgeloof; ‘vielleicht beruht dieser auf roman. Gebiet in

15. Jahrhundert bezeugte Volksglaube auf Umdeutung von hebr. tappuach ha adam ‘pomum

viri’; pomum soll die mlat.-hebr. Benennung aller Erhabenheiten des menschlichen Körpers

sein; of het meegedeelde bij ‘aprikose’ en ‘ballast’.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 ... 439 440

Commenti su questo manuale

Nessun commento

Engel IB144 Manuale Utente Pagina 110

Commenti su questo manuale

Prodotti e manuali riguardandi no Engel IB144