Engel IB144 Manuale Utente Scaricare il pdf (Pagina 302)

251

voortestellen den

heelen

Vondel, in zijn aard en ontwikkeling, zóo dat ieder, die dit

boek gelezen heeft Vondel kent’, en daardoor misschien lust zou krijgen, ‘ook de

massa van zijn werk in te zien’. Vooral zou de Heer Verwey wijzen op het mooie

van Vondel, en zou hij die mooiheid niet ‘wegstoppen achter geleerde noten, die,

terwijl ze duizenden kleinigheden van een dichtstuk afzonderlijk zien laten, de

aandacht afleiden van het eenige, dat vóor alles belangrijk is:

het karakteristieke

mooi van het Geheel

’. Ter wille van den lezer zou de spelling gemoderniseerd

worden. De op die wijze uitgegeven stukken zouden ‘

voor leeken

leesbaarder zijn’.

Hier heb ik een bedenking: is zonder taalkundige, historische en litterair-historische

uitlegging Vondel voor leeken wel recht leesbaar? Ik geloof niet: Vondel staat in tijd

en kunstrichting te ver van ons, om zonder uitlegging door leeken goed te kunnen

worden gevat.

Een paar voorbeelden, genomen uit stukken, die in de nu verschenen eerste

aflevering van Verwey's werk opgenomen zijn. In de

Rei van Eubeërs

uit den

Palamedes wordt het geluk beschreven van den ‘burgerboer’, die niet bang behoeft

te zijn voor allerlei gevaren, die den ‘man van staat’ bedreigen.

Ook schuilt hij voor de poenjerts vrij

Die, achter de tapisserij

Den man van staat het lijf ontzeggen,

En zijne voorspoed lagen leggen.

Van een leek kan men niet verwachten, dat hij dit van zelf begrijpt. Is het nu niet

aangenaam en dienstig voor hem, als een korte noot hem leert, dat eertijds de

zaalmuren der paleizen met tapijten waren behangen, achter welke nog ruimte

genoeg was om zich te verschuilen. Men kan dan daarbij verwijzen naar Hamlet,

die den achter het tapijt luistervinkenden Polonius doodsteekt. Daarmede is de lezer

dan geheel en pays de connaissance, 't geen het begrijpen van Vondel ten goede

komt.

De mythologische inkleeding van de

Geboortklok van Willem van Nassau

moet

wel op den leek een vreemden indruk maken. Hij zal vertrouwelijker worden met

dat mooie gedicht, als men hem leert, dat Vondel hierin een in zijn tijd zeer geliefden

stijl volgt, die niet alleen is de poëzie, maar ook in de andere kunsten veelvuldig

aangetroffen wordt. Het is geheel dezelfde stijl, dien b.v. Rubens volgt in zijn ten

jare 1625 voltooide tafereelen uit het leven van Maria de Medicis, die in het Louvre

hangen. Al licht heeft de lezer die tafereelen gezien of daarvan gehoord en - ziedaar

hem weer een stap nader tot Vondel gebracht.

In het zelfde gedicht leest men in een beschrijving van sterren en sterrebeelden:

In 't noorden grimt de beer, in 't zuiden

pruilt

de pauw.

Bij ons beteekent pruilen nagenoeg: uit zijn humeur zijn. Hoe wint Vondel, als ons

even gezegd wordt, dat in

pruilen

oorspronkelijk het begrip van

trots

ligt, vgl. het

Eng.

proud

, waarmee

pruilen

samenhangt. Nu blijkt het woord op deze plaats het

juiste, het eenig juiste te zijn. En wat beteekent in het begin van den Rijnstroom:

Gij koomt uit Zwitsersche Alpen springen,

Als hoofd-aâr der

begaafde

Euroop?

Natuurlijk niet

ons

begaafd, maar kan het ook zijn:

rijk

, vgl. Got. gabei = rijkdom,

zoodat Vondel hier Europa en haar stroomen met een rijke zilvermijn en haar aderen

vergelijkt?

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 ... 439 440

Commenti su questo manuale

Nessun commento

Engel IB144 Manuale Utente Pagina 302

Commenti su questo manuale

Prodotti e manuali riguardandi no Engel IB144