365
daagsche dingen. De verhaal
trant
is iets dat onder omstandigheden verandert, iets
dat zijn eigen geschiedenis heeft. Zoo is het ook met de verhaalde dingen zelf. Een
roman was in de middeleeuwen, en later nog, een
ridder
geschiedenis en in de
eerste helft der XVII
e
eeuw in Frankrijk weer een verhaal van
liefdesa
vonturen. En
tegenwoordig, hoezeer een romantisch verhaal zonder liefde uitzondering is, sluit
‘roman’ het bijdenkbeeld van ‘amoreus’ volstrekt niet meer in. De aesthetica heeft
zich van het woord meester gemaakt en verschillende geleerden hebben het
verschillend gedefinieerd. Ja, men heeft geleerd gehandeld over het onderscheid
tusschen roman en novelle. Het beste is zich aan de historisch ontstane beteekenis
te houden en novelle een korten roman, een roman een uitvoerige novelle te noemen.
Opmerkelijk is het, dat bij het
volk
een roman een
liefdes
historie is gebleven.
Wonderlijk behoeft ook daar het verhaal niet te zijn, niet eens onwaarschijnlijk, maar
het moet over liefde gaan. Nu was in de Middeleeuwsche Epische Litteratuur de
liefde schering en inslag; het verschijnsel is dus te verklaren. Uit het groot getal van
slechte, verderfelijke boeken in den trant van den roman, zal het, bij het onvervalscht
gevoel en de godsdienstige gebondenheid van datzelfde volk, wel verklaard moeten
worden, dat er voor hen een reukje is aan al wat roman heet. Zelfs het
woord
maakt
op de minst ontwikkelden in onze samenleving, met name op den eenvoudigen
boer, een eigenaardigen, vreemden indruk. Er ligt iets geheimzinnigs, iets
romantisch
tot in den klank van den naam en tegen den ‘róman’ (gelijk men veel hoort uitspreken)
bestaat bij de ernstig-denkenden een sterk vooroordeel. Misschien is in deze
volksindrukken een echt Middeleeuwsch gevoel overgebleven.
1)
V.D.B.
‘Le style c'est l'homme’.
The shortest way to the distinguishing excellence of any writer is through his hostile
critics; for it is always the quality they most diligently attack. - That precious offending
quality is generally the most significant of all qualities, style. Most significant, because
if we seek out the
reason
of a style, we are at once in the heart of the writer's mystery,
at once face to face with his peculiar artistic message. As all style is organic, we
have but to track the springs of that organism to come upon the urgent impulse to
expression, the quality of which marks a writer's individuality.
GEORGE MEREDITH, Some Characteristics.
By Richard Le Gallienne. 1890. Bladz. 1.
1) Men zie het medegedeelde over het woord ‘roman’ met bewijsplaatsen gestaafd in de doctorale
dissertatie
Die Bedeutungsentwickelung des Wortes Roman
, der Philosophischen Facultät
der Friedrichs-Universität. Halle-Wittenberg vorgelegt von
Paul Völker
, 1887.
Taal en Letteren. Jaargang 2
Commenti su questo manuale