Engel IB144 Manuale Utente Scaricare il pdf (Pagina 234)

186

gesteld hebben.’ Hooft kan dus bovendien aan een ander woord voor ‘gevaar’ en

wel bepaaldelijk aan ‘gevaar om zijn geld te verliezen’ gedacht hebben, namelijk

aan het Italiaansche

risico

. Over het algemeen moet ik er ook opmerkzaam op

maken, dat niet alles wat bij Hooft onnederlandsch is, een Latinisme mag genoemd

worden. Aan Gallicismen ontbreekt het bij hem evenmin als aan navolgingen van

het Italiaansch, terwijl hij ook geschriften in die laatste taal voor zijn geschiedwerk

raadpleegde, zooals van Connestaggio, Gustiniano, Bentivoglio.’

Als een merkwaardig staaltje van de wijze, waarop Hooft ook het Fransch zijner

bronnen in Nederlandsch overgoot, kunnen eenige zinnen dienen uit het

Recueil et

Mémorial des Troubles des Pays-Bas

van Joachim Hopper, dat, zooals reeds

Wagenaar opmerkte, vlijtig door Hooft werd geraadpleegd, en waarvan het laatste

gedeelte eerst onlangs is uitgegeven door Dr. R. Fruin (

Bijdr. en Mededeel. v.h.

Hist. Genootschap

XIII, bl. 115-147, 343-347), die een paar plaatsen daaruit met

Hooft vergelijkt. Zoo vinden wij bv. grootendeels reg. 475-494 letterlijk bij Hopper

terug, namelijk: ‘Want Alva..... steld' een vierschaar op, genaamt de Raadt der

beroerten, en tot hooft der zelve Jan de Vargas, Liçentiaat....... geacht onder zyn'

landsluiden zelve, in toorne, ongenaê en wreedtheit alle menschen te booven te

gaan; en afgezet voor zulx van zeeker rechterampt in Spanje; jaa (zoo de spraak

ging) gebannen....... Deez' docht den yverighen Hartoghe 't bequaamste gereedschap

tot handthaavingh van den Godsdienst, en een' scharpe spaade om de kettery met

haaren wortel uit te rooyen........ (De andere raadsleden) hadden weinigh gezaghs,

uittende slechtelyk hun gevoelen ten ooverstaan van Vargas, op wiens verslag alle

vonnissen van den Hartogh gevelt en geteekent werden. Eintlyk....... quam 't zoo

wyd, dat men Vargas alleen met het heele werk beworden liet.’ In het Fransch

behoeft men slechts de volgorde der zinnen wat te veranderen, om geheel hetzelfde

te lezen, nam.: ‘Ledict Duc.... establit un propre conseil lez luy, qu'on appella le

Conseil des Troubles, auquel il institua pour chef un licencié Espaignol, appellé

Juan de Vargaz.... lequel desia estoit reputé (par ceulx de sa nation) le plus cruel,

rigoureux et colerique, qu'on scavoit trouver, ayant esté à ceste cause privé

parcy-devant audict Espaigne de l'office de judicature et, comme aulcuns disoyent,

banny d'illecq. Et ayant semblé à Son Excellence, qu'il failloit user d'une

espée

(vgl.

het Sp.

spada

) bien tranchante pour desraciner le mal des héresies et rebellion,

avoit trouvé ledict Vargaz fort à propos pour exécuter son intention....... (Les aultres

conseilliers) y curent toutesfois bien peu d'authorité, sinou de dire leur advis et

opinion, soubs la superintendence dudict Vargaz, à la relation duquel seul ledit Ducq

sententia et signa tout...... toutesfois à la fin toutes choses se faisoyent absolutement

par l'authorité dudict Vargas.’

Bij de verklaring van Hooft's Historiën heeft Dr. Stoett zich over het algemeen

aan de opvatting van zijnen voorganger, ten opzichte van hetgeen verklaring

behoefde of niet, gehouden. Dat bij eenen schrijver als Hooft, bij

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 ... 439 440

Commenti su questo manuale

Nessun commento

Engel IB144 Manuale Utente Pagina 234

Commenti su questo manuale

Prodotti e manuali riguardandi no Engel IB144