Engel IB144 Manuale Utente Scaricare il pdf (Pagina 422)

366

Conservatisme.

Men schijnt het conservatisme te willen zoeken in het behouden en aankleven van

het oude, alleen omdat het oud is. Deze bepaling is gemaakt ten behoeve van de

conservatieven die niet weten willen dat zij het zijn, van de conservateurs honteux.

Men kan hen als beoefenaren der wetenschap niet conservatief noemen zonder

dat zij u antwoorden: ‘gij doet ons onrecht; wij wenschen alleen de waarheid te

behouden, niet de dwaling; wij verwerpen niets omdat het nieuw is, maar omdat het

zijn geloofsbrieven nog niet heeft vertoond; wij zijn bereid elke nieuwe stelling te

onderschrijven, zoodra de deugdelijkheid van de gronden waarop zij rust ons duidelijk

en terdege gebleken is; wij staan open voor elke nieuwe waarheid, dat is voor al

wat zich als waarheid heeft gelegitimeerd!’ Maar hoort men hier dan niet de taal

juist van het onvervalschte conservatisme? Dat moest er nog slechts bijkomen, dat

gij een welbewezen stelling, een van alle kanten gedocumenteerde bewering niet

wildet opnemen in uwe wetenschap! Uw conservatisme verraadt zich juist daardoor,

dat gij rustig op uw stoel blijft zitten totdat men u een van alle zijden

gedocumenteerde stelling aanbrengt. Dit is uw conservatisme, dat gij niet op

verkenning uitgaat; dat gij geen ontdekkingstochten onderneemt; dat men eerst de

baan voor u effenen moet, opdat gij handen en voeten niet moogt wonden aan de

distelige struiken. Dit is uw conservatisme, dat gij in nevelachtige voorstellingen, in

gewaagde vermoedens, in nog chaotische denkbeelden niet raadt, niet uit de verte

beseft welk een waarheid er in kan schuilen. Dit is uw conservatisme, dat gij tevreden

zijt en verzadigd, en eer men u alles haarfijn heeft uitgelegd niet bevroedt hoevele

waarheden zich tegen uw vermeende wetenschap verheffen. Dit is uw conservatisme,

dat gij geen flair hebt of ooit zult hebben en hen, die op dit punt rijker zijn bedeeld,

terugstoot, ontmoedigt, verdacht maakt; dat gij naar de ganzen op het Kapitool niet

wilt luisteren, en u eerst wapent als een notariëele akte u bewijst, dat de vijand voor

de poort staat.

Dit conservatisme is op wetenschappelijk gebied nog zeer in eere. Het heeft nog

een zedelijk prestige van bezadigdheid en bezonnenheid; het wordt met echte

wetenschappelijkheid vereenzelvigd. Ook op (menig ander) gebied is het een

waarborg van degelijkheid en betrouwbaarheid, van schranderheid, van historischen

zin. Wij gunnen het al dezen lof.

A. PIERSON, Zomervacantie,

Gids

, Oct. 1892, blz. 13/14.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 ... 439 440

Nessun commento

Engel IB144 Manuale Utente Pagina 422