182
Boekaankondiging.
Nieuw-Nederlandsch.
3. Hooft's Nederlandsche Historiën. Nederlandsche Klassieken, uitg.
en met aant. voorzien door Dr. Eelcoo Verwijs. II. Episodes uit Hooft's
Nederlandsche Historiën. Derde, herziene druk, bezorgd door Dr. F.A.
Stoett. Leeuwarden, Hugo Suringar, 1891,
f
1.10.
Het proza van Hooft is voedzame spijs. Wie er eenige bladzijden van genoten heeft,
en wel zóó, dat hij ze niet met het oog alleen, maar ook met den geest in zich heeft
opgenomen, zin voor zin, woord voor woord, die heeft den geest verhelderd, het
gemoed versterkt. Hij heeft bovendien zijn brein aan eene gezonde gymnastische
kuur onderworpen; want het lezen van Hooft's proza eischt inspannende
hersenwerkzaamheid van iedereen, die er zich toe zet. Het kenmerkt zich door een
stevig gebouwden stijl, zóó stevig, dat de scheiding tusschen steen en cement hier
en daar moeielijk te onderscheiden is. De taal van dat proza is, zooals Hooft het
zelf eens uitdrukte, ‘harnasduits’, krachtig tot wreedwordens toe. Zij staat pal tegen
elken ondoordachten overval en weerstaat wie haar bij overrompeling waant te
zullen vermeesteren. Eerst met moeite en op den langen duur krijgt men haar onder
de knie, maar nooit zóó, of wie kan vertrouwen haar in zijne macht te hebben, mag
geen oogenblik zijne aandacht van haar afhouden, of zij ontworstelt zich weer aan
zijn geweld.
Voor verreweg de meesten is de lezing van Hooft's proza dan ook te inspannend,
ja voor velen ondoenlijk zonder steun en voorlichting; en men mocht er Dr. Verwijs
dus wel dankbaar voor zijn, dat hij voor vijf en twintig jaar eene bloemlezing uit
Hooft's Historiën, van uitstekende aanteekeningen voorzien, in zijne verzameling
‘Nederlandsche Klassieken’ opnam. Die poging om Hooft's proza in ruimer kring
genietbaar te maken is met betrekkelijk goed gevolg bekroond: zelfs eene tweede
uitgave er van is uitverkocht, en onlangs zag eene derde het licht. Natuurlijk is, sinds
Dr. Verwijs die bloemlezing bewerkte, de kennis van de eigenaardigheden onzer
vroegere taal veel vooruitgegaan, en de aanteekeningen, die zoo lang geleden de
meeste waardeering verdienden, moesten noodzakelijk herzien, gewijzigd en
aangevuld worden. Dr. Stoett heeft zich van die taak gekweten, en, naar het mij
voorkomt, met kennis en takt.
Taal en Letteren. Jaargang 2
Commenti su questo manuale