136
wilde niet het oog boeien; door zijn poëzie wilde het het
oor
streelen; niet de
phantazie wilde het in beweging brengen en verbazen; het wilde het gemoed met
verheven aandoeningen vervullen. Ziedaar het meest wezenlijke verschil tusschen
die beide drama's, waarin de Middeleeuwen en de Renaissance om den voorrang
streden, waarin ook de smaak van het volk zich tegenover den smaak van den in
de School der Ouden ontwikkelden Geleerde en Dichter stelde, waarin ruwe
oorspronkelijkheid tevens in botsing kwam met volleerd talent.
Tot de vertegenwoordigers van het Romantische Drama te onzent, dat onder den
invloed stond van de Spaansche en Engelsche Romantiek, behooren Rodenburg,
Brederoo, Coster en Starter. Voor wij iets naders over hen zeggen, dient te worden
opgemerkt, dat, ook door het voorbeeld van den half romantischen Seneca, klassieke
stof, Grieksche mythologische verhalen, meermalen Romantisch werden behandeld
en menig drama, hoezeer in uiterlijken vorm klassiek, door zijn geest tegen al wat
wezenlijk klassiek is, vloekte. Hoofts
Geeraerdt van Velsen
en zijn
Baeto
hebben
een sterk Romantische kleur. Zuiverder Romantisch echter zijn de stukken,
waarmede Brederoo het tooneel betrad:
Rodderick ende Alphonsus
en
Griane;
niet
zijn eenigste; Costers
Itys
en
Isabella; Timbre de Cardone
en
Daraïde
van Starter.
Doch de Romanticus bij uitnemendheid is Rodenburg geweest; kenmerkend voor
zijn trant zijn
Rodomont en Isabella
en
De Jalourse Studenten
. Over 't algemeen is
op deze stukken hetgeen wij boven aanstipten toepasselijk. Er is een groote
hartstocht en sterk pathetische taal in, ongebreidelde uitspatting van de verbeelding
en botviering van den lust in het zonderlinge en akelige, een onbelemmerde
beweging van de eene plaats naar de andere en een verbazende drukte; meer of
min is dit aan alle Romantische drama's eigen. Eigenaardig vooral is het
comische
intermezzo
of tusschenspel te midden van den akeligsten ernst. Het oude tooneel,
zoomin bij de Grieken als bij de Middeleeuwers, had geen
gordijn;
het tooneel bleef
het gansche spel door open. Bij de Grieken werden de tijdruimten tusschen de
bedrijven door de dansende en zingende
koren
gevuld. In het Romantische drama
geschiedde dit met
comische
tusschenspelen, en er bestond geen bezwaar dat de
grappige personages tevens deel namen aan het eigenlijke stuk. En zoo laat
Brederoo dan in zijn
Rodderick
het stichtelijk paar
Nieuwen-Haan
en
Griet Smeers
optreden en in
Griane
den ietwat fatsoenlijker
Bouwen Lang-lijf
met zijn wijf
Sinnelijcke Nel van Gooswegen
. Ja, Coster, die zijn
Isabella
, hoe romantisch ook,
voor nog al klassiek hield, wilde zich daarin van het comische niet spenen: de
Isabella
was geen
Tragedie:
zij was
Tragi-comedie
. Aanvankelijk moest de Romantiek
Taal en Letteren. Jaargang 2
Commenti su questo manuale