123
1625:
buyt
voor
bruyd
op te geven. Het rijke rijm behoeft ons nog niet aan eene
drukfout te doen denken, te minder omdat het woord
bruyd
op zichzelf wel eenige
bevreemding wekt. Immers de tocht der Argonauten was niet om eene bruid
ondernomen, al verwierf Jason er dan ook zijne Medea door.
Om niet te uitvoerig te worden laat ik de overige Zede-printen onbesproken en
voeg hier nog eenige plaatsen bij, die ik anders zou willen verklaren dan de Hr. E.
deed.
In ‘Voorspraeck’ vs. 89 wordt ‘sweeten noch bevriesen’ verklaard met
hitte noch
koude
. Bij
sweeten
zou ik, met het oog op het Fransche
évaporer
(van
vapor
, damp)
liever aan
verdampen
denken. Men vgl. ook
Voorhout
vs. 433 vlg.:
‘Jae, vergadert all' de Dompen,
Daer het vochtigh veen aff sweet,’
d.i. die het vochtig veen uitwasemt.
In vs. 97 is
hooren
niet
behooren
, maar
kunnen niet anders dan
. In vs. 104 kan
‘sulcke derv' ick dese vruchten noemen doen’, dunkt mij, eenvoudig vertaald worden
met: zoo durf ik deze vruchten
laten
noemen. Aan
doen noemen
=
noemen
behoeven
wij niet te denken, want bij ons is het gebruik van
doen
in die beteekenis, schoon
niet zonder voorbeeld, niet alleen veel zeldzamer dan in het Engelsch en in het
Duitsch, maar ook in den infinitief na
durven
zeer onwaarschijnlijk.
In de prozavoorrede aan den ‘ledigen leser’ vs. 14 is
gedaante
zeer oneigenlijk
door
begrip
weergegeven; wij hebben hier een concreet woord noodig, b.v. voorwerp.
Uytdrucken
is
te kennen geven
,
aanduiden
.
Bij ‘een koningh’ vs. 5 vlg. heeft de Hr. E. niet gedacht aan de vroeger gebruikelijke
rekenborden, in zes kolommen verdeeld: voor de penningen, stuivers, guldens, tien
guldens, honderd guldens en duizend guldens. De koperen penninkjes, waarmee
men telde, waren alle van hetzelfde metaal, ‘maer op de reken-rij der duisenden
geraeckt’ vertegenwoordigden zij eene 320,000 maal grootere waarde dan de
penningen van de eerste rij.
In vs. 12 behoeft men
warrelwind van tijden
niet om te zetten in
tijden van
verwarriug
, wanneer men bedenkt, dat Huygens met
tijden
het Lat.
tempestates
vertaalt, dat wij met
buien
zouden weergeven.
De Hr. E. heeft zijne verklaring van vs. 16 onder de ‘verbeteringen’ gewijzigd,
maar toch geloof ik, dat hij het ‘uytgemaeckte man’ nog niet nauwkeurig heeft
weergegeven door
de uitverkorene zijns volks. Uitmaken
beteekent in de 17
e
eeuw
zeer dikwijls
uit doen gaan
,
uitzenden
,
afvaardigen
. De met imperatief mandaat naar
de Statenvergadering afgevaardigde leden der vroedschappen waren uitgemaakte
lieden. Daar de koning echter nergens heen wordt afgevaardigd, vertale men hier
uytgemaeckte man
, liever dan door afgevaardigde, door een synoniem daarvan:
volksvertegenwoordiger
. Hij is ‘schepsel van sijn laeger’, omdat het bestaan van
een volk de onmisbare voorwaarde is voor het bestaan van eenen
volksvertegenwoordiger.
Taal en Letteren. Jaargang 2
Commenti su questo manuale