Engel IB144 Manuale Utente Scaricare il pdf (Pagina 385)

329

Alleen bij onzijdige woorden, die vaak in 't meervoud nog -ers, -ĕren hebben,

wordt wel -

- ingevoegd. Vgl. echter rundvleesch, rundvee naast rundergehak, en

runderstal (ook vau éen rund).

Een regel, wanneer er een -

- of -

- (of bij weinigen ook -

ere

-) tusscheugevoegd

wordt, kan ik nog niet geven.

Alleen na liquida (

, ook

) wordt bij substantieven geen -

- ingelascht; geen

roover-

-hol, mol-(l)-

-gat, enz.; evenwel: knoll

-tuin.

Daar men nu de syntaxiale verbinding hoe langer hoe miuder uitdrukt

, zal

naast-elkaar-plaatsing, evenals in 't Engelsch, regel worden. Dit zal men ook bij de

samenstelling meer en meer gaan doen. Behoudens natuurlijk de analogie-invloed

van bestaande.

14. In 't algemeen schijnt het

rhythme

, d.w.z. de opvolging van geklemtoonde

en toonlooze lettergrepen bij àl- of niet-invoeging van de -

-, of -

- vaak te beslissen,

als men weifelt.

Vgl. schéep-gàan met spélĕ-vàrĕn; dóod-gàan. - stoóm-boòt. - schuít-gèld,

schuít-huìs, schuít-vràcht, met: schuíte-jàgĕr, schuítĕ-pràatjĕ, schuítĕ-vòerdĕr. -

voét-vèeg en vóetĕ-vèeg. - rúnd-vlèesch, maar rúndĕr-gĕhàk. - kíndĕr-ròmmĕl, en

kíndĕr-d k. - bőekhàndĕ-láar, bőek-vĕrkòopĕr en bóekĕ-vrìnd, bóekĕ-jòod.

Stráals-, stérs-, póndpónds-gĕwi zĕ, met vrágĕndĕr-w zĕ.

Ik vestig op dit verschijnsel de aandacht van de onderzoekers.

Maar ook, in de eene streek van 't land wordt door den beschaafden nederlander

vaker een letter of sylbe ingelascht dan in de andere streek. Hier zegt men geregeld:

voet

veeg, daar nooit; in deze streek altijd: kalf

gehakt, in díe nooit anders dan:

kalv

gehak; of stad

-huís, en ginds: stadhuis; of arm

geld, waartegen-over anderen

alleen: arm-geld. Ook scheelt dit vaak nog bij elk individu: natuurlijk.

15. VOORBEELDEN.

Zonder tusschenletters:

rund-vleesch [vgl. varkens-vleesch, kalf

-vleesch, rund

-gehak]. - eind-paal.

- boom-gaard. - koe-stal. - visch-markt. - dijk-voet. -

1) Vgl. een menigte (van) menschen, een boel soldaten, een hoop (van) gemeen volk; een glas

goeie wijn; de wet Mackay, de Code Napoleon, - vgl. engl. on board a man-of-war. - Het waait

een halve storm; aanstaande zomer zal 't wezen; morgen gaat hij weg; 't end van 't jaar is 't

afgeloopen. - Hij stond er, 't mes in z'n handen; zij zag hem aan, de oogen vol tranen. -

Schrijvers van de soort: 'n stuiver de regel.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 ... 439 440

Commenti su questo manuale

Nessun commento

Engel IB144 Manuale Utente Pagina 385

Commenti su questo manuale

Prodotti e manuali riguardandi no Engel IB144