Engel IB144 Manuale Utente Scaricare il pdf (Pagina 401)

345

Maar beperken deze -

niet tot de masculina meer, en zeggen ook:

ondank is 's werelds loon. - 's werelds goed is eb en vloed. - tantes hoededoos. -

mijn goeie moeders graf. - zijn(er) majesteits onderdanen.

Evengoed als:

een rijkelui's wensch. - ‘rijkelui's ziekten en armelui's pannekoeken stinken ver’.

- ‘armelui's wenschen en behoeften, maar niet plichten’. - allemans vriend. - een

anders gedrag. - wies hoed is dat? - de dieës.

Deze praeposiete genitief op -

komt het meest voor bij woorden, die min of meer

het karakter van eigennamen krijgen; zij bleef in een bepaald verband alleen

bewaard.

Dan staat de

nog bij woorden, die achter veel, weinig, ‘wat, wat voor’, enz.

staan

hij heeft wat kortaf

in z'n doen en laten. - wat gewichtig

had die te zeggen. -

niet veel bizonder

. - wel wat grappig

Het lijkt er op of deze

zich in verloop van tijd tot deze beide gevallen zal bepalen.

33. Diezelfde

mogelijk is het die sedert lang al adverbia vormt; nú is die een

speciale adverbium-uitgang geworden

. Men voelde dàn in 't syntaxiaal verband

deze gevallen niet meer als genitief; het werd een uitgang om een andere verhouding

aan te geven.

Men voelt nu nog minder als 't kon, den genitief. 't Is daarom dan ook geraden

om hier niet meer van een genitief

te spreken

34. Dan dient een suffix

nog tot pluraalvorming; meer dan ooit.

tantes, beloftes, lentes, getuiges, bediendes, de bodes van 't stadhuis, groentes,

vredes, (land)vredes.

Ja, als regel kan men zeggen: zoo goed als alle woorden van meer

1) De zwakke genitief op

komt sedert lang al, veel minder voor, vgl. de samenstellingen naast

des heeren

, o.m. ‘onze-lieveheer

-beestje’; enz. Meest worden ze omschreven met ‘zen’: De

gastheer z'n verlangen, naar meneer z'n zeggen .. etc.

Het middelned. had veel meer zwakke genitieven, vgl. van Helten, Mndl. Spr. § 278-289. En

voor de proposiete genitief op

: van Helten, Vondels Taal I, bl. 59, vv.; II 138, vv.

De voorgaande bijbehoorende woorden blijven meest onverbogen; vgl. ook keizer Karel's

hond; al bij Rodenburg, zie

Taal en Letteren

, II, 32; en Vondel, enz.

2) Dit soort verband wordt vaak, bij substantieven, door ‘van’ aangegeven: wat van gewicht.

Of in 't geheel niet meer aangeduid: wat brood, wat wijn. Evenals ‘een glas goeie wijn’; een

menigte menschen. Ook kan bij menigte ‘van’ komen; bij ‘klasse’ gebeurt dit meestal: de een

of andere klasse van menschen. Vgl. de stad Rome, en ‘de stad van Rome’.

3) Dat er reeds van ouds, d.w.z. zoover we terug kunnen nasporen, een adverbiale

bestaan

heeft; vgl. Brugmann, II, 2, blz 582, 590, 700/1, 703.

4) Evenmin als bij: onverrichter zake, ouderwetsch(!), langzamerhand, middelerwijl, etc.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 ... 439 440

Commenti su questo manuale

Nessun commento

Engel IB144 Manuale Utente Pagina 401

Commenti su questo manuale

Prodotti e manuali riguardandi no Engel IB144