Engel IB144 Manuale Utente Pagina 142

  • Scaricare
  • Aggiungi ai miei manuali
  • Stampa
  • Pagina
    / 440
  • Indice
  • SEGNALIBRI
  • Valutato. / 5. Basato su recensioni clienti
Vedere la pagina 141
94
De
r
is tongletter. Het ware wenschelijk hierbij op te merken, dat de
r
zeker voor de
helft der Nederlanders een keelletter is.
Op de verdeeling naar de spraakwerktuigen volgt gewoonlijk eene verdeeling
naar de wijze, waarop de medeklinkers door die verschillende spraakwerktuigen
gevormd worden. Daar dit door keel, tong en lippen op tot op zekere hoogte
overeenkomstige wijze geschiedt, verkrijgen wij een soort systeem, waarin een
groot deel van ons alphabet vrij regelmatig past. Maar er zijn moeilijkheden. Vooreerst
komt er eene groep letters, welke vaste genoemd worden; de reden is niet duidelijk,
tenzij dan, dat vast in tegenstelling met ‘vloeiend’ gebruikt wordt, een uit de Grieksche
spraakkunst overgenomen naam voor eene andere groep medeklinkers.
De vaste letters nu verdeelt men zeer duidelijk in ontploffings- en
schuringsgeluiden, (zoo bv. bij Cosijn), eene benaming, die op de vorming dezer
geluiden berust en daarom niet door sommige jongere schrijvers had moeten
verwaarloosd worden; de ontploffings- en schuringsgeluiden verdeelt men weer in
scherpe en zachte. Regelmatig zou men dus in de rij der keel-, tong- en lipletters
telkens vier vaste letters verkrijgen. Maar de natuur spot met alle systemen. Vooreerst
dringt zij ons, zooals wij zagen, eene
h
op, die niet in 't systeem past. Verder schijnt
zij ons, naar de boeken te oordeelen, te onthouden, wat ons toekomt. Eenige der
vereischte vaste letters nl. ontbreken. Ditmaal echter heeft, zooals wij zien zullen,
niet de natuur, maar de grammatica de schuld. Vooreerst ontbreekt - in het schema
altijd - het zachte ontploffingsgeluid der keelklanken. Eene onduidelijke toespeling
op het bestaan van zulk een klank vind ik alleen in Cosijn's beknopte spraakkunst,
waar § 37 gesproken wordt van de
g
in bakboord
1)
. In bakboord nu staat geen
g
, daarentegen wèl de hierbedoelde klank, die echter door het teeken
k
wordt
aangeduid. Ik zou voorstellen dezen klank, waar 't noodig is - bv. in een tabel - weer
te geven door
g
, met verwijzing naar eene noot, welke ongeveer het volgende
inhoudt:
g
duidt hier den klank aan, die overeenkomt met de Fransche
g
vóór
a
,
o
,
u
. Hij staat in 't Nederlandsch uitsluitend voor een zacht ontploffingsgeluid (
b
,
d
), is
uit
k
ontstaan en wordt zonder uitzondering door het teeken
k
weergegeven.
Voorbeeld: bakboord, zakdoek.
In de rij der tongletters ontbreken in de meeste spraakkunsten de
schuringsgeluiden. Bij Cosyn (
Ned. Spr.
§ 63) en Van Helten (
Kl. Ned. Spr.
§ 13)
worden als zoodanig
s
en
z
genoemd, een voorbeeld, dat navolging verdiend had.
Want al zijn
s
en
z
etymologisch geheel andere klanken dan
1) Te Winkel's opmerking in Cosijn's spraakkunst, § 63, dat de
g
in
ng
een zacht ontploffingsgeluid
is, is zeker een lapsus calami; immers wordt g in ng in 't geheel niet uitgesproken. Over ng
zie hier beneden.
Taal en Letteren. Jaargang 2
Vedere la pagina 141
1 2 ... 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 ... 439 440

Commenti su questo manuale

Nessun commento