Engel IB144 Manuale Utente Scaricare il pdf (Pagina 144)

voor de verzachting van

, na aan dien regel de noodige uitbreiding gegeven te

hebben, bestaande in de opmerking, dat in echt Nederlandsche woorden de

aan

't begin van een woord vóór een klinker of tweeklank verzacht wordt. Zooals reeds

aangeduid werd, zijn een aantal uitzonderingen met het woord samen tot den

volgenden regel te herleiden: de

, die uit

ontstaan is, wordt nooit verzacht, b.v.

kruise uit kruutse (vgl. lat. cruc-em), kansel (vgl. lat. cancelli), spiesen (vgl. hd.

spitze), sa uit tsa, samen uit tsamen voor te samen. Men wijze er verder op, dat ook

de meeste andere zoogenaamde uitzonderingen òf vreemde woorden zijn, wier

indien zij al dan niet als

klonk, toch oorspronkelijk eene uitspraak had, veel

scherper dan die der echt Nederl.

, welke met

wisselt, òf dat zij, indien het Nederl.

woorden zijn, een

hebben die uit de verbinding van meer dan één scherpe

consonant, b.v.

ontstaan is, b.v. deesem, wassen, bruisen. Zelfs zou het

niet moeilijk wezen, al deze woorden onder één regel te brengen. Door zóó te

handelen, zal men heel wat minder van het geheugen der leerlingen vorderen, en

hen tevens beter doen inzien, dat de eigenaardigheden eener taal geene

willekeurigheden zijn

. Tusschenletters. ‘

worden voor den uitgang

lijk

verscherpt;

bovendien in sommige gevallen voor den uitgang

en in enkele samengestelde

woorden.’ Wij hebben hier boven gezien, dat

ook volgens de opvatting der

schoolgrammatica een neusklank is. Daar nu een onderscheid tusschen scherpe

en zachte medeklinkers alleen bij de ‘vaste’ letters gemaakt wordt, kunnen de

neusklanken, die tot de vloeiende letters behooren, evenmin verscherpt als verzacht

worden. Wat echter gebeurt?

wordt tot

. Daar de scherpe medeklinker, die

aan de zachte

, althans indien deze als

wordt uitgesproken, beantwoordt,

luidt,

zou iemand, die alleen op de schrijfwijze lette en van uitspraak geen voorstelling

had, kunnen denken, dat

werkelijk eene verscherpte

was. Dit is de eenige

reden van de fout, die alle spraakkunsten elkander naschrijven. Uit een oogpunt

van uitspraak beschouwd, is de verandering van

niets anders dan de

toevoeging van een

, welke ten gevolge heeft, dat in de spelling de

als overbodig

wordt weggelaten (zie boven bl. 94). Dat

vroeger in vele gevallen eene andere

uitspraak had, verandert hieraan niets; hoogstens zou daaruit volgen, dat bij de

behandeling van een vroeger tijdperk onzer taal van verscherping van

zou kunnen

gesproken worden. De overgang van

tot

n k

is trouwens geen op zich zelf staand

verschijnsel; het zou niet van belang ontbloot zijn, bij de behandeling hiervan op te

merken, dat iets analoogs met alle nasalen gebeurt. Immers, gelijk voor den uitgang

1) Verder gevorderde leerlingen kan men, indien men dat noodig oordeelt, er opmerkzaam op

maken, dat de

van samen en die van woorden als kruis chronologisch niet met elkaar

overeenstemmen, daar de eerste in betrekkelijk laten tijd uit

ontstond. Van veel grooter

belang echter is het, dat zij den samenhang opmerken van verschijnselen als de

bovengenoemde.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 ... 439 440

Commenti su questo manuale

Nessun commento

Engel IB144 Manuale Utente Pagina 144

Commenti su questo manuale

Prodotti e manuali riguardandi no Engel IB144