Engel IB144 Manuale Utente Scaricare il pdf (Pagina 217)

169

na Kuilenburg spelen’. Daardoor meent hij nl. ontvluchten naar de vrijplaats

Kuilenburg.

Een fictief liedje is dat vermeld in de uitdrukking, door Breero in de

Klucht van de

Koe

(vs. 434) en ook door anderen gebruikt voor feestvieren en drinken:

van Aaltge

zingen

. Hierin wordt gespeeld op den vrouwennaam

Adelheid

, doch tevens op het

middelnederlandsch

ale

, een zeker soort bier (cf. eng.

ale

)

II.

Vele namen van bestaande plaatsen, die herinneren aan woorden nog algemeen

in gebruik, leenden zich tot zulke scherts. Namen van deze soort waren b.v.

Kuilenburg en Domburg in Holland, Meenen en Sottegem in Vlaanderen. Naar de

bestaande voorbeelden vormde de volkstaal er vele anderen.

Wil men te verstaan geven dat men iets verkeerd opvat, zoo wordt geantwoord,

vooral op het gezegde ‘ik heb dat

gemeend

’:

Meenen

ligt bij

Kortrijk

. Dit komisch

antwoord hoort men dagelijks in Vlaanderen. Ook wel:

Meenen

missen

beginnen

met dezelfde letter, doch hierin ligt geen zinspeling meer op het Westvlaamsch

stadje

Meenen

Kortrijk

wordt mede in verband gebracht met den naam van het stadje

Duren

Duitschland:

Duren

, zegt men, is een schoone stad, maar

Kortrijk

(d.i. kort rijk) ligt

er over (of: dicht bij) of wel:

Duren

is een schoone stad, die aan het

Sparen

ligt.

Iets onwaarschijnlijks, onmogelijks of on

waars

, is, in Vlaanderen, ‘gebeurd te

Waregem

en verteld te

Leugegem

of ‘uitgebeld te

Sottegem

’.

Waregem

Sottegem

zijn twee dorpen in Vlaanderen; het andere,

Leugegem

, zou men te vergeefs op de

kaart zoeken.

Wie domme praat vertelt, komt, zegt men, ‘van

Seevergem

’ (een dorp bij Gent).

In dezen zin bezigt de Vlaming nog heden het bij Breero voorkomende werkwoord

zeeveren

In Holland is, volgens De Brune, van de inwoners van

Domburg

, een stadje op

het eiland Walcheren, niet veel te verwachten:

Die wysheid van een dwaes begheert

Die is oock zelfs die name weerdt

1) Hoe vrij ook, willen wij verder niet onvermeld laten de uitdrukking: ‘den

Lubbert

in de wei

laten.’ (Breero,

Koe

vs. 514), een woordenspel met den mansnaam

Lubbert

, in Overijsel ook:

een plompe lompe vent, en het thans verouderde

lubbe

lobbe

(= mannelijk teellid) van

waar nog

lubben

(= castreeren).

2) De naam van dit stadje gaf overigens aanleiding tot een merkwaardige vervorming eener

zeer bekende volksoverlevering, waarbij wij hier een oogenblik willen stil blijven.

Over de afleiding van dezen plaatsnaam bestaan verscheidene zienswijzen. Op grond der

oudste schrijfwijze

Dumnburch

in een keure van het jaar 1223, heeft men getracht hem af te

leiden van

dominiburg

, burcht van den heer des lands, of anders

doemburg

, burcht waar

gedoemd, d.i. recht gesproken werd. Anderen zijn voor

duinburg

. De volkshumor echter weet

zoo niet iets beters, dan toch iets vermakelijkers.

‘De naam ontstond nl. bij den kerkbouw. Men trachtte toen met veel moeite, doch natuurlijk

te vergeefs, een langen balk overdwars door een deuropening naar binnen te werken.

Terzelfder tijd zag men een vogel met een langen stroohalm in den bek een gat in den muur

binnenvliegen en bemerkte tevens, dat de vogel het stroo niet overdwars maar overlangs

naar binnen bracht. En ziedaar het middel gevonden om ook den balk op zijn bestemming te

krijgen. De werklui stonden verbaasd over het eenvoudige middel en konden niet nalaten uit

te roepen:

Wat zijn we toch domme burgers

en daardoor werd de plaats Domburg geheeten.’

(Zie Kesteloo,

Domburg en zijn Geschiedenis

, Middelb. 1890, p. 3.)

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 ... 439 440

Commenti su questo manuale

Nessun commento

Engel IB144 Manuale Utente Pagina 217

Commenti su questo manuale

Prodotti e manuali riguardandi no Engel IB144