Engel IB144 Manuale Utente Scaricare il pdf (Pagina 278)

230

Het proza van J.P. Heije.

Het bevreemdde mij, toen ik den uitslag van het Spectator-plebisciet las, dat Dr.

J.P. Heije niet eens voorkwam onder de dichters en schrijvers, die op meer dan 5

personen indruk hadden gemaakt, terwijl het geschrift ‘Akbar’ van Van Limburg

Brouwer de toejuiching van 51 Spectator-lezers ontving. Nu weet ik wel, dat een

dergelijk plebisciet noodzakelijk tot scheeve uitkomsten moet leiden, en dus als

maatstaf voor de beteekenis onzer vroegere en tegenwoordige schrijvers en dichters

volkomen onbetrouwbaar is, - maar toch verwonderde het mij, dat een man, die met

een buitengewoon talent en zeldzaam voorkomende zelfverloochening den geest

zijns volks heeft trachten te bewerken, onder de Spectator-lezers zich zoo weinig

vrienden en geestverwanten heeft verworven. Zijn Heije's

Volksdichten

Stichtelijke

Liederen

Kinderliederen

dan nu reeds door de meesten vergeten? Dat kan toch

niet zijn! Het komt mij dan ook voor, dat, indien het plebisciet in minder beperkten

kring ware uitgeschreven, b.v. voor de lezers van ‘Het Nieuws v.d. Dag’ het resultaat

geheel anders zou zijn geweest; dat dan zou gebleken zijn, dat Dr. Heije, die van

1830-76 het zaad van kennis en beschaving, van kunst en menschenmin met zoo

milde hand uitstrooide, niet te vergeefs heeft gearbeid.

Ik wensch hier uitsluitend te spreken over het eigenaardig

proza

, waarin de dichter

Heije gedurende bijna een halve eeuw zijn volk heeft toegesproken. Hij deed dit

reeds op 21jarigen leeftijd, toen hij, als Leidsch student, gehoor gevende aan de

roepstem van Koning Willem I, de wapenen opvatte om onze geschonden nationale

eer te helpen wreken. Hij deed dit, nadat hij zich in 1832 te Amsterdam als arts

gevestigd had, toen hij met Drost, Bakhuizen v.d. Brink en Potgieter op het gebied

der maatschappelijke begrippen en der letteren nieuw leven trachtte te wekken door

de uitgave van ‘De Gids’. Hij deed dit als een der voornaamste medewerkers van

‘den Geneeskundigen Kring’, toen hij met de hoogleeraren Schneevoogt en Van

Geuns de noodige en belangrijke hervormingen der ‘Geneeskundige Wet’

voorbereidde, waarbij hij vooral ijverde voor eene betere armverzorging. Als lid van

het Hoofdbestuur der ‘Maatschappij tot Nut van 't Algemeen’ (1844-1860) streed hij

met succes voor de verbreiding van het onderwijs in de gymnastiek. Als Secretaris

van de ‘Maatschappij van Toonkunst’ maakte hij met Wilh. Smits het zangonderwijs

tot eene volkszaak. Gedurende zijne tien laatste levensjaren

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 ... 439 440

Nessun commento

Engel IB144 Manuale Utente Pagina 278